Son günlerde, Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ) kullanımı ile ilgili olarak ülke genelinde çok sayıda proje başvurusunun TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu`na (AYEK) sevk edildiği ve proje yürütücülerine çeşitli yaptırımlar uygulandığı görülmektedir.

Özellikle kaynak ve atıf üretimi sırasında gerçekte var olmayan (uydurma/halüsinasyon), kontrol edilmemiş veya hatalı referansların kullanılması, TÜBİTAK AYEK Yönetmeliği’nin “Etik Kurallara Aykırı Davranışlar” başlığı altındaki “Madde 9 - (a) Uydurma: Hayali veriler sunmak, rapor etmek veya yayımlamak” kapsamında değerlendirilmektedir. Bu durumda aynı yönetmeliğin “Uyarı ve Yaptırımlar” başlığı altındaki aşağıdaki hüküm doğrultusunda yaptırım uygulanmaktadır:

“Madde 10 - (ç) ‘Uydurma’, ‘Çarpıtma’, ‘Aşırma’, ‘Haksız Yazarlık’, ‘Kurumca sağlanan kaynakları amacına veya usulüne aykırı biçimde kullanmak’ veya ‘Görevi ihmal veya kötüye kullanma’ hallerinde bir yıldan beş yıla kadar yaptırım uygulanmasının Başkana önerilmesine Kurul tarafından karar verilir.”

Bu nedenle proje başvurularında aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi büyük önem arz etmektedir:

• ● Metinde yer alan tüm kaynaklar yalnızca yazar(lar) tarafından doğrulandığı ölçüde geçerli kabul edilmelidir.

• ● Özellikle ÜYZ desteğiyle oluşturulmuş metinlerde yer alan her bir kaynağın varlığı, künyesi ve içeriği; birincil veri tabanları ve yayınevleri üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.

TÜBİTAK tarafından yayımlanan “Destek Süreçlerinde Üretken Yapay Zekânın (ÜYZ) Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi”, proje hazırlama sürecinde ÜYZ araçlarının nasıl kullanılabileceğine dair kapsamlı bilgiler içermektedir.

Ayrıntılı bilgi için ilgili rehbere ve yönetmeliğe aşağıdaki bağlantılardan

ulaşabilirsiniz:

Destek Süreçlerinde Üretken Yapay Zekânın (ÜYZ) Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi için tıklayınız.

TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği için tıklayınız.